Làng An Thạnh là địa phương duy nhất của tỉnh Ninh Thuận có nghề làm chiếu truyền thống “mẹ truyền con nối”. Sau hai trăm năm xóm làng thức khuya dậy sớm dệt lát, nghề làm chiếu đang rơi vào tình trạng mai một. Làng An Thạnh chỉ còn hơn mười gia đình tha thiết giữ nghề dệt nên những tấm chiếu bền đẹp. Nếu không có giải pháp giữ nghề thì thương hiệu chiếu An Thạnh chỉ còn một thời vang bóng.

Nằm bên bờ con sông Dinh thơ mộng, An Thạnh thuộc xã An Hải (huyện Ninh Phước) có bề dày hơn ba năm khẩn hoang lập ấp. Lưu dân từ các tỉnh Quảng Nam, Bình Định mang theo nghề nghiệp truyền thống đến vùng đất mới sinh cơ lập nghiệp. Nghề dệt chiếu thủ công một thời đem lại nguồn lợi đáng kể cho nhiều gia đình xây được nhà ngói, nuôi con ăn học thành đạt. Chiếu lát xuất xứ từ An Thạnh được người dân địa phương gánh bán khắp các vùng miền trong và ngoài tỉnh. Chiếu là vật dụng không thể thiếu trong các gia đình dân cư Ninh Thuận. Chiếu trải trong các kỳ hội họp, cúng kỵ đình làng. Chiếu trải trong các buổi đón khách, giỗ chạp gia đình. Chiếu trải giường nằm cho các đôi vợ chồng trẻ bước vào cuộc sống hôn nhân…

Khi đời sống xã hội phát triển hiện đại thì nệm cao su đã dần thay thế cho chiếc chiếu truyền thống. Trong vài năm gần đây, chiếu trúc, chiếc tre xuất xứ từ Trung Quốc tràn ngập thị trường Việt Nam và chiếu dệt máy từ các tỉnh phía Bắc đưa vào Ninh Thuận “lấn át” chiếu dệt thủ công của làng nghề An Thạnh. Từ địa phương có nghề làm chiếu phồn thịnh bậc nhất khu vực Nam Trung Bộ đến nay số gia đình còn tha thiết giữ nghề làm chiếu chỉ đếm trên đầu ngón tay. Chúng tôi thật ấn tượng khi được trò chuyện với cụ bà Huỳnh Thị Phước tròn một đời người lam lũ với nghề dệt chiếu. Bà Phước chín chục tuổi nhưng trí nhớ vẫn còn minh mẫn, bà kể:”Hồi mười lăm tuổi, qua học nghề làm chiếu do mẹ truyền dạy. Hơn bảy chục năm gắn bó với cây lát, qua dành dụm vốn liếng cất nhà ngói và nuôi con ăn học làm thầy giáo. Do tuổi cao sức yếu nên qua mới nghỉ nghề dệt chiếu hai năm. Bây giờ, qua giao khung dệt lại cho người em gái con ông chú ruột giữ lấy nghề truyền thống của cha ông”.

Trước sân nhà bà Phước, những sợi lát nhuộm màu đỏ thắm nằm phơi nắng chuẩn bị cho một ngày dệt mới. Bà Huỳnh Thị Lùn 73 tuổi, kế thừa nghề dệt chiếu của bà Phước, tất bật gom lát cột thành những cuộn tròn thẳng tắp. ”Nghề chiếu dệt thủ công bây giờ làm ăn khó khăn lắm. Sợi lát, dây trân, phẩm màu ngày một tăng giá nhưng chiếu làm ra vẫn bán giá cũ nên người thợ dệt thu nhập rất thấp. Một đôi chiếu khổ thước tư, tui bán tại nhà hai trăm ngàn đồng trừ hết chi phí chỉ còn lời bốn chục ngàn. Hai lao động dệt ròng rả một ngày được hai đôi chiếu, đóng công mỗi người được bốn chục ngàn đồng. Các cháu thanh niên bây giờ không làm chiếu do thu nhập thấp nên nghề dệt chiếu An Thạnh đang mai một dần”, ngừng tay gom lát, bà Lùn chia sẻ.

Trước đây, An Thạnh có đồng lát rộng trên hai chục mẫu tây cung cấp nguyên liệu cho cả làng dệt chiếu. Ruộng lát bây giờ được nông dân chuyển dịch trồng lúa, trồng nho đạt hiệu quả kinh tế cao nên những người thợ dệt chiếu An Thạnh ra Nha Trang mua lát nguyên liệu với giá 20 ngàn đồng/kg. Muốn dệt được chiếc chiếu có sắc màu tươi đẹp, người thợ phải biết nhuộm lát “đúng lửa” để sợi không bị giòn, không phai màu. Khi bắt tay vào dệt phải có hai người tham gia các công đoạn: Giăng trân (sợi dây gai nằm dọc thân chiếu), dệt lát, bẻ góc, cắt biên. Một lao động chịu khó học nghề khoảng 2-3 tháng có thể nắm bắt được các công đoạn dệt chiếu. Sản phẩm làm ra được các thương lái thu mua chở đi bán lẻ ở các chợ quê trên địa bàn tỉnh.

Chị Huỳnh Thị Lệ phụ trách tổ vay vốn Ngân hàng Chính sách- Xã hội ở An Thạnh cho biết toàn làng chỉ còn vỏn vẹn 13 gia đình gắn bó với nghề dệt chiếu. Chi hội Phụ nữ hoàn thành thủ tục cho chị em hội viên làm nghề dệt chiếu được vay 10- 20 triệu đồng đầu tư mở rộng nghề làm chiếu. Chị em mong muốn các nhà doanh nghiệp đến An Thạnh đầu tư chuyển đổi nghề dệt chiếu truyền thống sang dệt các mặt hàng mỹ nghệ từ nguyên liệu lát. Đổi mới sản phẩm đáp ứng nhu cầu tiêu thụ thị trường giúp nghề dệt chiếu truyền thống làng An Thạnh phát triển bền vững.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Preserving the traditional handicraft of making mats in An Thanh Village

An Thanh Village is the only area of Ninh Thuan Province that has the traditional handicraft of making mats as "from generation to generation" approach. After two hundred years, the traditional handicraft of making mats is falling into a state of oblivion. An Thanh Village there are only more than ten families who are earnest to keep the job of making the beautiful and durable mats. If there is no solution to keep the job, the brand name of An Thanh Mats will be only the oblivion.

Situated by the bank of poetic Dinh River, An Thanh village in An Hai Commune (Ninh Phuoc District) had more than three years of building the village. People from the provinces of Quang Nam, Binh Dinh brought their traditional occupation to the new land to set up business. This traditional handicraft of making mats has once been the significant source of income for many families to build houses and raise their children to study successfully. The mats made in An Thanh are sold by local people throughout the region and outside the province. Mats are indispensable items in the families of Ninh Thuan. It is used in the meetings, worship of the villagers, used in the reception, families’ death anniversary or used in the bed of young couples entering their marriage life...

As modern social life develops, rubber mattresses have gradually replaced the traditional ones. In recent years, bamboo mats originating from China have flooded the Vietnamese market, and mats weaved by machines from the northern provinces imported into Ninh Thuan have "overwhelmed" the traditional handicraft mats of An Thanh village. From an area where has the most prosperous job of making mats in the South Central region so far, the number of families who now earnestly keeps the job decreases significantly. We are very impressed when we talk to Mrs. Huynh Thi Phuoc, who has a life of working with mats. Mrs. Phuoc is nineteen years old but her memory is still clear, she said: "At fifteen years old, through vocational training of making mats taught by my mother. For more than seventy years involving in the mats and saving money to build the house and raise my children to study as teachers, due to high age and the old age, I have quit my job for two years. Now, I hand over the loom to my cousin to preserve the traditional profession of the ancestor."

In front of Mrs. Phuoc's house, red cyperaceaes dyed is in sunlight to prepare for a new weaving day. Mrs. Huynh Thi Lun - 73 years old, inherited the mat weaving profession of Mrs. Phuoc, busily gathers the cyperaceaes and ties into the straight columns. "The traditional handicraft of making mats is now very difficult to earn a living. Every material price is increasing day by day but the mats are still sold at old prices, so the weaver income is very low. A pair of 1m4 mat which I sell at home is two hundred thousand VND, minus the cost, I just earn 40 thousand VND. Two laborers weaving a day can create two pairs of mats, each work is forty thousand VND. The young now do not do this job due to low income, so the making mat occupation in An Thanh is gradually fading”, stops collecting the cyperaceaes, Mrs. Lun shares.

In the past, An Thanh had over two dozen acres of cyperaceae farmland to provide materials for the village to make mats. Farmers are now moving to grow rice, grow grapes to achieve high economic efficiency, so the mat makers of An Thanh must go to Nha Trang to buy cyperaceae for VND 20,000/kg. Wanting to make a mat with beautiful color, the makers must know how to dye the cyperaceae in “correct fire” so that the fiber is not brittle, or faded out the color. When it comes to phrases of weaving, there must be two people involved in the process: spreading the material (the thorn string lies vertically on the body), weaving the cyperaceae, cornering, cutting edge. A laborer who is hard-working costs 2-3 months to fully grasp the processes of making mats. Products are made and bought by traders then transported to sell retail in rural markets in the province.

Ms. Huynh Thi Le who is in charge of borrowing funds with interest of the Social Policy Bank in An Thanh said that the whole village now has only 13 families involving to the job of making mats. The Women's Union has completed the procedures for borrowers to borrow 10 - 20 million VND to invest in expanding the job of making mats. They desire the investors to invest in An Thanh to convert traditional job of making mats to weave other handicraft products from the cyperaceae. Innovating products to meet the market demand that helps traditional handicraft of making mats in An Thanh village develop sustainably.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Удерживайте ткачество коврика (плетение соломенных матов в секторе Ан Тхань

Деревня Ан Тхань является единственной базой провинции Нинь Тхуан, которая имеет традиционноеплетение соломенных матовпо типу «наследственного отца». Спустя двести лет деревня задержалась и рано встала, работа по созданию матов попала в состояние завтрашнего дня. Деревня Ан Тхань только более десяти семей зарабатывает искренне, чтобы сохранить плетеный лист красивым долговечным. Если нет решения сохранить работу, бренд «мат Ан Тхань»светилтолько старое время.

Расположенный на берегу мечтой реки Динь, Ан Тхань находится в коммуне Ан Хай (Нинь Фуок район) имеет толщину более трех лет регенерационных установленные хутора. Люди из провинций Куанг Нам, Бинь Динь приносят традиционное ткачествона новую землю для создания бизнеса.

Ткачество соломенных матов ручной работы является важным источником дохода для многих семей, чтобы строить дома из черепицы, воспитывая своих детей

успешно учиться. Соломенный мат из Ан Тхань продаются местными жителями по всему региону и за пределами провинции. Соломенный мат является незаменимым элементом в семьях Нинь Тхуан. Покрывая встречи, поклоняйтесь деревне. Покрытие на приеме, семейная смерть. Соломенный мат для молодых пар, вступающих в брачную жизнь ...

По мере развития современной социальной жизни резиновые матрасы постепенно заменяют традиционные. В последние годы бамбуковая архитектура пришла из Китая, который затопил вьетнамский рынок, а ткацкие станки из северных провинций в Нинь Тхуань «сокрушили» ремесленное плетение деревни Ан Тхань.Поскольку провинция имеет наиболее процветающую перспективу Южного Центрального региона, число семей серьезно удерживает работу как прогноз, рассчитываемый только на пальцах. Мы очень впечатлены, когда разговариваем с Хуинь Тхи Фуок (Huynh Thi Phuoc), у которого есть жизнь с матами. Госпожа Фуок - девяносто лет, но ее память все еще ясна, она сказала: «В пятнадцать лет, через профессиональную подготовку, маты учили мать. Более семидесяти лет, придерживаясь дерева, спасая дом, чтобы сохранить плитку и воспитывать детей, чтобы учиться учителем. Из-за высокого возраста мне пришлось оставить работу на текстиле в течение двух лет. Теперь, благодаря доставке ткацких станков его младшей сестре, его дяди сохранили традиционную профессию отца».

Перед домом г-жи Фуок красная пряжа, окрашенная в солнечный свет, приготовилась к новому текстильному дню. Г-жа Хуинь Тхи Лун 73 лет, унаследовала коврики ткацкого коврика г-жи Фуок, все собрали упакованные колонны в прямые рулоны. «Искусственные ремесла ручной работы сейчас очень трудно сделать. Груды, струны, цвета растут, но маты все еще продаются по старым ценам, поэтому доход ткачей очень низок. Пару метров в метрах, я продаю дома двести тысяч донгов минус стоимость всего четыре тысячи слов. Два чернорабочих чистят ткачество в день двумя парами матов, каждая работа составляет четыре тысячи долларов. У маленьких детей сейчас нет проекции из-за низкого дохода, поэтому плетение Aн Тхань мат постепенно угасает, стоп ручной сбор, г-жа Лун говорила.

В прошлом в селе Ан Тхань было более двух десятков акров земли, чтобы предоставить материалы для деревни ковров. Фермеры теперь переходят на выращивание риса, выращивают виноград, чтобы достичь высокой экономической эффективности, поэтому масстеры ткачи Aн Тхань должны приехать в Ня Чанг покупать кусочки сырья со стоимостью до 20,000 ВНД/ кг. Желая ткать красивый оттенок цвета, рабочие должны знать цвет ломтиков «стрелять», чтобы волокно не было хрупким, а не затухающим. Когда дело доходит до ткачества, в процессе должны участвовать два человека: гонг (марля на теле), ткачество, поворот, передний край. Работник, который трудится 2-3 месяца, может схватить коврики. Продукты производятся трейдерами для покупки и розничной продажи на сельских рынках в провинции.

Г-жа Хуйнь Тхи Лэ, ответственная за заимствование денег в Банке социальной политики в Ан-Тхан, сказала, что вся деревня имеет только 13 семей, прикрепленных к матам. Союз женщин завершил процедуры для заемщиков заимствовать 10-20 миллионов донгов для инвестиций в расширение работы по проектам. Они хотят, чтобы предприниматели инвестировали в инвестиции в Ан Тхань, чтобы превратить традиционные маты в текстиль и изделия из художественного искусства из мощения материалов. Инновационные продукты для удовлетворения рыночного спроса на традиционные текстильные коврики деревня АнТхань развивается устойчиво./.