Toàn tỉnh Ninh Thuận hiện có khoảng 60 ngàn người đồng bào dân tộc Raglai sinh sống tập trung trên địa bàn 23 xã thuộc 6 huyện. Mỗi xã có 1-2 người thợ rèn cần mẫn “giữ lửa” chế tác các sản phẩm kim khí phục vụ đời sống, sản xuất của cư dân địa phương. Đây là một trong những nghề truyền thống còn lưu giữ trong cộng đồng dân tộc Raglai bản địa.

 

Một ngày đầu năm mới 2014, chúng tôi đến thôn Tà Lú 1 tìm gặp ông Tô Quế Kiếm 65 tuổi. Ông là người thợ tài hoa chế tác nhiều sản phẩm rèn đặc sắc được người dân huyện Bác Ái ưa chuộng. Ngừng tay đập búa tạ lên chiếc dao đỏ rực đang rèn dở dang, ông Kiếm cho biết ông học nghề rèn từ năm lên 16 tuổi do người cha ruột là Harít Cây truyền dạy. Thời trai trẻ, ông Kiếm lên đường nhập ngũ tham gia đánh Mỹ trên chiến trường Bác Ái. Khi đất nước thanh bình, ông trở về quê tiếp tục làm rẫy và dựng lò khôi phục nghề rèn truyền thống của gia đình.

Với đức tính cần cù, tính tình ngay thật, sản phẩm rèn của ông Tô Quế Kiếm bền đẹp, sắc bén được bà con thôn xóm ưa chuộng. Ông sử dụng thép nhíp xe hơi để chế tác rựa và dùng lam cưa máy để rèn dao. Ông cho biết quan trọng nhất của nghề rèn là phải khéo tay tạo ra sản phẩm có đường nét đẹp và biết chất thép để trui cho đúng lửa mới sắc bén. Nếu thép trui non khi chặt cây sẽ bị mếu; nếu trui già lửa sẽ bị mẻ lưỡi. Cán rựa được làm bằng cây là a già đặc ruột; cán dao làm bằng cây lòng mứt. Ông sử dụng ống đồng và thép khung giàn giáo làm khâu dao, khâu rựa.

Ông Tô Quế Kiếm sử dụng mô tơ thổi lửa lò thay cho ống thụt hơi, giảm công lao động phụ việc. Đồng thời sử dụng máy mài bén dao rựa thay cho dao thép gọt lưỡi. Mỗi ngày, ông có thể chế tác hoàn chỉnh 1 chiếc rựa hoặc 3 chiếc dao. Ông bán cho bà con quanh vùng mua sử dụng rựa với giá 350 ngàn đồng/chiếc; dao bán giá 100 ngàn đồng/chiếc. Ông cam kết các mặt hàng rèn sản xuất từ lò Tô Quế Kiếm nếu bà con chặt mẻ lưỡi, gãy cán sẽ được sửa chữa miễn phí. Nghề rèn cho thu nhập mỗi tháng 2-3 triệu đồng và phụ cấp bệnh binh 2,2 triệu đồng kết hợp canh tác hoa màu và chăn nuôi gia súc bảo đảm cuộc sống gia đình ông ổn định.

Hôm chúng tôi đến thăm lò rèn của ông Tô Quế Kiếm gặp những người dân địa phương đến đặt hàng cho ông làm chuẩn bị bước vào mùa rẫy mới 2014. Chị Kadá Thị Phách ở thôn Tà Lú 3 nói: Dao, rựa của bác Kiếm làm rất chắc chắn, xài lâu bền nên bà con tui ưa thích. Giá bán đồ rèn phù hợp với túi tiền của người dân địa phương.

“Điều mong ước của tui là được truyền dạy nghề rèn miễn phí cho thanh niên địa phương để bảo tồn nghề truyền thống của ông bà. Chỉ cần chịu khó tập trung học nghề từ 6 tháng đến 1 năm là có thể làm ra sản phẩm. Nghề rèn của đồng bào dân tộc Raglai tuy chưa thể làm giàu nhưng bảo đảm cuộc sống ổn định bền vững cho những người thợ tận tâm gắn bó với nghề”, ông Tô Quế Kiếm chia sẻ.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Blacksmithing occupation of the Raglai ethnic people

In Ninh Thuan Province, there are about 60 thousand Raglai ethnic people living in 23 communes of 6 districts. Each commune has 1-2 hardworking blacksmiths enthusiastically "preserving" the traditional occupation of producing metal products for the life and production of local residents. This is one of the traditional occupations in the native Raglai ethnic community.

 On the first day of the New Year in 2014, we went to Ta Lu 1 Hamlet to find Mr. To Que Kiem, 65 years old. He was a talented craftsman who made many excellent forging products popular with Bac Ai District people. Stopping smashing the sledgehammer on an unfinished red knife, Mr. Kiem said he learned to forge the craft from the age of 16 by his biological father, Mr. Harit Cay. During his youth, Mr. Kiem joined the army to fight against the Americans on the battlefield of Bac Ai District. When the country was peaceful, he returned to his hometown to work in the forging fields and set up a traditional craft of the family.

With the diligence and sincerity, the forging products of Mr. To Que Kiem are durable, sharp so his neighbors love them a lot. He uses steel for machining bush hooks and uses sawing machines to forge knives. He said the most important for the smith's craft was to craft good-looking products and know the steel quality and fire heat to make the sharp products. If steel forged not enough, it will be curled when cutting trees; If the time of forging is too long, the products will be nicked. The bush hook’s handle is made of solid bamboo, the knife’s handle is made of Wrightia. He used copper tubes and steel frame scaffolding for forging knifes and bush hooks.

Mr. To Que Kiem uses an electric motor to blow fire instead of ducting steam, reducing the labor auxiliary. At the same time, he uses a sharpener machine to sharpen knifes and bush hooks instead of steel knife blade. Every day, he can make a complete bush hook or three knives. He sold bush hook to his neighbors with the price of VND 350,000 per unit; knives for VND 100,000/unit. He pledges that if the forged goods from the To Qui Kiem Blacksmith’s when using are nicked or handles are broken, they will be repaired for free. Forging income is about 2-3 million VND/month and sickness allowance is 2.2 million VND/month in combination with crop cultivation and cattle breeding ensure his stable family life.

On our visit to the blacksmith’s of Mr. To Que Kiem, we also met the local people ordering him to prepare for the new harvest season of 2014. Ms. Kada Thi Phach living in Ta Lu 3 Hamlet said: knifes and bush hooks made by Mr. Kiem were very reliable, long life so they really loved those products. The price of the products was also reasonable and affordable to the locals.

"My wish is to impart free forging occupation to local youths to preserve ancestor’s traditional careers. It just takes the trainees from 6 months to 1 year of vocational training to make forging products. Although the blacksmith occupation of the ethnic Raglai people cannot get rich, it ensures a stable and sustainable life for craftsmen who are dedicated to their profession", said Mr. To Que Kiem.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

КУЗНЕЧНОЕ ДЕЛО НАРОДА РАГЛАЯ

В провинции НиньТхуан насчитывается около 60 тысяч этнических этнических этносов, проживающих в 23 общинах 6 районов. В каждой коммуне есть 1-2 трудолюбивых кузнеца, «стреляющих» для производства металлических изделий для жизни и производства местных жителей. Это одна из традиционных занятий в родной общине Раглай.

В первый день нового года в 2014 году мы отправились в деревню Та Лу 1, чтобы найти г-на То Куэ Кием – 65-ний возраст. Он был талантливым мастером, который сделал много отличных ковочных изделий, популярных среди людей Бак Ай. Остановив кувалду на грубом красном ноже, мистер Кием сказал, что он научился подделывать корабль с 16 лет его биологическим отцом Харитом Кей. В молодости г-н Кием присоединился к армии, чтобы присоединиться к американской битве на поле битвы Бак Ай. Когда страна была мирной, он вернулся в свой родной город, чтобы работать на полях и создать традиционную кузнечную фабрику для семьи.

С усердием, искренностью, кузнечные продукты г-на То Куэ Кием прочные, острые, которые являются любимыми у жителей. Он использовал стальные пинцеты для плотницких и пильных машин для кузнечных ножей. Он сказал, что наиболее важным для ремесла кузнеца было создание хороших продуктов и знакомство с сталью, чтобы сделать новый огонь должным образом острым. Если молодая сталь при резке деревьев будет слабой; Если вы состаритесь, вас позовут. Свернутые медведи, сделанные из дерева, представляют собой зрелый кишечник; Ручные ножи из варенья. Он использовал медные трубы и стальные каркасные леса для сшивания, сшивания.

Г-н То Куэ Кием использовал электрический двигатель, чтобы взорвать огонь вместо воздуховода, сократив трудозатраты. В то же время вместо ножевого ножа используйте нож точилки точилки. Каждый день он может сделать полный мачете или три ножа. Он продал своим родственникам около покупки подержанного домашнего скота на 350 тысяч за штуку; ножи для продажи на 100 тыс. внд / шт. Он пообещал подделанные товары из печи То Куэ Кием, если отрезанный разрез, сломанный будет отремонтирован бесплатно. Приобретение доходов в размере 2-3 млн. Внд в месяц и пособие по болезни в размере 2,2 млн. Человек в сочетании с выращиванием сельскохозяйственных культур и животноводством обеспечивают стабильную семейную жизнь.

При нашем визите в кузницу г-на То Куэ Кием встречают местных жителей, чтобы заказать его для подготовки к новому сезону 2014 года. Г-жа Када Тхи Фах в галле Ta Лу 3 сказал: его ножница, ножи очень надежные, долгие использования, поэтому мои родственники любят. Цена кузницы согласуется с карманными деньгами местных жителей.

«Мое желание состоит в том, чтобы предоставить местную молодежь бесплатную практику подделывания, чтобы сохранить свою традиционную карьеру. Трудно сосредоточиться на профессиональном обучении с 6 месяцев до 1 года для производства продуктов. Кузнецы этнического Раглая не могут обогатить, но обеспечить стабильную и устойчивую жизнь ремесленников, посвященных профессии », - сказал То Куэ Кием.