Ai cũng biết rằng, tỏi là gia vị không thể thiếu trong nghệ thuật chế biến ẩm thực, làm hương vị cho các món ăn hằng ngày của gia đình thêm thơm ngon mà còn có những tác dụng nhất định tốt cho sức khỏe, làm dược liệu để phòng và chữa những bệnh hiểm nghèo. Chính vì vậy người Ai Cập cổ đại rất tôn thờ sản vật đặc biệt này. Tuy nhiên không phải vùng đất nào cũng có thể trồng được loại tỏi ngon. Miền đất Phan Rang - Ninh Thuận với  khí hậu khắc nghiệt nhưng lại khá phù hợp để trồng trọt, phát triển loại nông sản khá hữu dụng này trong cuộc sống. Đây là đặc sản được nhắc tới khá nhiều trong các hành trình khám phá du lịch Ninh Chữ, khiến du khách không khỏi thích thú qua nhiều câu chuyện kể hấp dẫn về loại nông sản này.

Tỏi Phan Rang không to, vỏ rất trắng, lõi nhỏ và nhiều tép, có vị cay và thơm nồng, đã trở thành thương hiệu đặc sản nổi tiếng cả nước. Người nông dân thu hoạch sau đó phơi khô, không sử dụng chất bảo quản, nên rất an toàn khi sử dụng. Một trong những điều thú vị là trong bạt ngàn ruộng tỏi thường, họ thường thu hoạch được loại tỏi một củ rất quý. Có tên gọi khác là tỏi cô đơn hoặc tỏi mồ côi bởi chỉ có một tép duy nhất, được dùng để ngâm rượu làm thuốc trị được nhiều bệnh như đau lưng, nhức mỏi, đổ mồ hôi chân tay, giảm mỡ máu, sốt, viêm xoang…
Du khách có thể dùng 250g tỏi bóc vỏ ngâm với 500ml rượu trắng, bịt kín miệng bình, để chỗ thoáng mát, sau 7 ngày là có thể dùng được, mỗi ngày uống 1-2 lần, mỗi lần 25-30ml. Ngoài ra có thể ngâm tỏi với dấm hoặc ngâm đường. Trong môi trường axit, tác dụng của tỏi tăng gấp 4 lần nên dùng tỏi ngâm dấm là rất tốt. Cách chế biến rất đơn giản , du khách lấy 50g tỏi tươi bóc vỏ rồi ngâm với 100ml giấm gạo, sau khoảng mười ngày là dùng được, nếu để đủ 30 ngày thì càng tốt. Được dùng để ăn kèm với phở bắc cũng rất ngon. Còn với tỏi ngâm đường thì lấy 50g tỏi ngâm nước trong vòng 7 ngày, mỗi ngày thay nước một lần, sau đó bóc vỏ rồi ngâm với muối một lúc cho chảy hết nước. Hòa 800g đường trắng trong một cái hũ nhỏ với lượng nước chín vừa đủ, đổ tỏi vào ngâm trong vòng 1 tháng là có thể ăn được.. Tỏi ngâm đường thường có vị mặn ngọt, mùi thơm rất thú vị. Là dạng dễ dùng nhất, có thể ăn sống hoặc dầm vào nước chấm. Ăn sống tỏi rất có lợi vì các vi khuẩn trong các khoang miệng sẽ bị tiêu diệt. Thường xuyên ăn tỏi còn giúp khả năng hồi phục sức khỏe và chống sự già nua. Vì vậy khi du khách có dịp đến thăm Ninh Thuận đừng quên mua đặc sản này về làm quà cho gia đình và người thân sẽ hết sức ý nghĩa./
Thanh Phương
Trung tâm Thông tin Xúc tiến Du lịch Ninh Thuận